Als Syriër in Gent

Zijn verhaal ken ik in flarden, zijn naam niet. Drie jaar terug immigreerde hij als Syrisch Koerd naar België, zonder familie. Zij zijn wel de eindbestemming. Ver weg, maar toch zo dichtbij.

Hij is hoogopgeleid, studeerde een master economie op een Russische universiteit, maar zag kennelijk meer uitkomst in een tijdelijk verblijf in Gent. Meer kansen waarschijnlijk, maar dat wist hij nog niet zeker.

Ik zag hem voor het eerst toen hij een dürüm voor me bereidde. Zorgvuldig en met ongeziene toewijding verstrooide hij alle groentjes op een dampende laag schapenvlees. Anders dan de vorige uitbater. Of moet ik zeggen uitbaters. Een familie wier leden afwisselend de zaak bemanden en elk zo hun eigen stijl hadden. Hij is wat schuchter, maar doet met de herinrichting vermoeden dat hij van aanpakken weet.

Zijn zaak ligt een straat verwijderd van waar ik woon en diens smakelijke aanbod komt maandelijks toch een aantal keren in me op als oplossing voor een lege middagmaag. Na enkele bezoeken kwamen de tongen los. Ik complementeerde hem met de nieuwe inrichting en dat brak het ijs. Het is een kleine ruimte met een ongewone vorm, maar de vele witte vlakken en een sobere inrichting zorgen voor het nodige evenwicht.

De nacht voordien hadden vandalen de glazen inkomdeur ingeslagen. Een beeld dat ik wel vaker zag toen ik instond voor beheer van vastgoed in Gent. Veel studenten in de buurt, zo redeneren we samen. Daar heb ik ook wel eens last van hier wat verderop. Lege blikjes Cara op de vensterbank, een stuk geschopte vuilniszak en het occasionele dronkemansgevecht een paar uur na middernacht. Gedeelde smarten. Ik tracht te helpen met een aantal verzekeringstechnische weetjes en onze wegen scheiden. Op weg naar een volle maag. We zijn midden mei 2015.

Sindsdien treffen we elkaar steeds – ongewild – onder vier ogen als ik me nog maar eens te goed wil doen aan een opvulde rol lekkers waardoor krijg ik steeds meer inzicht mag krijgen in zijn verhaal. Een beetje een succesverhaal sinds de het laatste jaar aangezien hij met de nodige portie ondernemingszin en -schap langzaam bouwt aan een andere en betere toekomst voor hem en zijn familie die ver weg is.

Hij noemde zijn zaak bij opstart naar een thans verpulverde en volledig stukgeschoten stad in Syrië waarvan hij afkomstig is en neemt zo een stukje identiteit mee van wat ooit thuis was. Dit was IS-territorium, maar werd de laatste jaren door eindeloos lijkende gevechten en bombardementen van de internationale coalitie herleid tot een grote hoop steengeruis. Zijn doorleefde naamkeuze is helaas ook de buurt niet ontgaan.

Afgelopen week trof ik het pand met neergelaten rolluiken, beklad en gehavend aan. Met graffiti en gele verf werden verschillende anti-koerdische leuzen en verwijzingen naar PKK aangebracht. Het kladwerk werd slordig en dik neergezet, door wolven in de nacht. Ik was bij eerste aanblik diep geschokt en ging snel op zoek naar betekenissen en krantenartikels. In de regen van aanslagen van de laatste dagen, weken, maanden en jaren merkte ik de aanslag in Ankara op van 13 maart ll. waarbij evenveel doden vielen dan in Brussel en verbanden werden gelegd met minstens één lid van PKK. Het Laatste Nieuws maakte gewag van anti-Koerdische protesten door een deel van de Turkse gemeenschap tijdens de nacht van 19 naar 20 maart in verschillende delen in Gent, ook bij mijn naamloze kennis waarmee ik een bijzonder band had opgebouwd. De terreuraanslag in Ankara wordt als katalysator van de opgelopen spanningen gezien.

Het geeft te denken over integratiekansen van mensen op de vlucht (zelfs hoogopgeleide mensen) en wat ik als mobiel racisme zou omschrijven. Immers, zoals uit deze feiten blijkt, leidt een complexe terreurproblematiek die zich afspeelt in het land van herkomst (hier Turkije) van geïmmigreerde en deels goed ingeburgerde medemensen bij ons tot intense spanningen in een stad ver weg van de broeihaard. Ik ken de historisch gegroeide problematiek tussen Koerden en Turken onvoldoende om er juiste uitspraken over te kunnen doen, maar geen enkele reden rechtvaardigt menselijk gedrag waarbij blind geweld en verbale agressie centraal staan. Al zeker niet als dat geweld gericht is tegen mensen die hard hun best doen om een ander leven bij elkaar te spijkeren en op zich niks te maken hebben met aanslagen in Ankara. Dergelijke daden getuigen van absolute kortzichtigheid en een ongefundeerd wantrouwen in je stadsgenoten. Dit staat veraf van het burgerschap dat wij in onze samenleving voorstaan.

Politiek filosofen als John Rawls gaven reeds theoretische handvatten om integratie te kunnen verankeren in een democratische rechtstaat (Rawls J., A theory of justice, 1971) . Tinneke Beeckman schreef recent nog een interessant stuk op de website van Liberales over de weg naar een seculiere staat waarbij ‘neutraal’ burgerschap voorafgaat aan eender welke religieuze of andere historisch geladen overtuiging. De politieke daadkracht zelf is voorlopig nog onvoldoende, maar de ideeën en de mensen waarover het gaat, zijn er in overvloed. Samenleven gaat ons allen aan. Nieuwkomers van waar dan ook zijn van ons afhankelijk voor hun ontwikkelings- en integratiekansen. We kunnen hier niet blind voor blijven.

Het raakt mijn hart en het acute gevoel van onrechtvaardigheid doet me beven. Nu opnieuw, terwijl ik schrijf. Ik zag hem nog niet terug. Belde een aantal keren aan, maar er deed niemand open. Ik hoop dat het goed met hem gaat.

Ik wil zo graag zijn naam weten.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s